Anonim şirket nedir? Özellikleri, sermayesi ve limited şirketten farkı

Anonim şirket ne demek?

Anonim şirket ne demek sorusunu Türk Ticaret Kanunu cevaplar: sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnızca kendi malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir. Pay sahipleri ise şirkete karşı yalnızca taahhüt ettikleri sermaye payını ödemekle yükümlüdür. "Anonim" kelimesi, şirketin ortaklarının kimliğinden bağımsız, sermayeye dayalı bir yapı olduğunu ifade eder.

Anonim şirket, ticaret siciline tescil edildiği anda tüzel kişilik kazanır. Bu nedenle bir anonim şirketi kurmak, sizden ayrı yeni bir kişi doğurmak demektir: şirket kendi adına sözleşme yapar, fatura keser, banka hesabı açar ve kazancı kurumlar vergisine tabi olur. Tüzel kişilik kavramını tüzel kişi nedir rehberimizde ayrıntılı anlattık.

Anonim şirket kısaltması "A.Ş." şeklindedir ve ticaret unvanının sonunda yer alır. Anonim şirket ingilizce karşılığı olarak ise genellikle "joint stock company" ifadesi kullanılır; yabancı yazışmalarda anonim şirket ingilizcesi bu şekilde verilir.

Anonim şirket özellikleri nelerdir?

Anonim şirket özellikleri, onu diğer şirket türlerinden ayıran temel noktalarda toplanır:

• Tüzel kişilik: Şirket, pay sahiplerinden ayrı bir hukuk kişisidir.
• Sınırlı sorumluluk: Pay sahipleri kural olarak yalnızca taahhüt ettikleri sermaye kadar sorumludur.
• Paylara bölünmüş sermaye: Sermaye, itibari değeri olan paylardan oluşur; paylar nama veya hamiline yazılı olabilir.
• İki temel organ: Şirketi yönetim kurulu yönetir ve temsil eder; genel kurul ise pay sahiplerinin karar organıdır.
• Kolay pay devri: Paylar, limited şirketteki esas sermaye paylarına göre daha kolay el değiştirir.
• Halka arz imkânı: Sermaye piyasası mevzuatına uyarak payların borsada işlem görmesi mümkündür.
• Kayıtlı sermaye sistemi: Esas sözleşmeyle yönetim kuruluna belirli bir tavana kadar sermaye artırma yetkisi verilebilir.

Anonim şirket kaç kişi ile kurulur?

Anonim şirket kaç kişi ile kurulur sorusunun cevabı: en az bir kişiyle. Tek pay sahipli anonim şirket kurmak mümkündür ve pay sahibi sayısı için bir üst sınır yoktur. Pay sahipleri gerçek kişi olabileceği gibi başka şirketler de olabilir.

Yönetim kurulu da tek üyeden oluşabilir. Yani tek başınıza hem pay sahibi hem de yönetim kurulu üyesi olarak bir anonim şirket kurup yönetebilirsiniz. Bu durumda kararlar genel kurul ve yönetim kurulu kararı şeklinde, yine yazılı olarak alınır ve kayıt altına tutulur.

Anonim şirket asgari sermaye ne kadar?

Ticaret Bakanlığı'nın duyurusuna göre 25 Kasım 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile anonim şirket asgari sermaye tutarı 50.000 TL'den 250.000 TL'ye yükseltildi. Kayıtlı sermaye sistemini benimseyen halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi en az 500.000 TL'dir. Bu tutarlar 1 Ocak 2024'ten itibaren yeni kurulan şirketlere uygulanmaktadır.

Nakdi sermayenin tamamının kuruluş anında ödenmesi gerekmez; kanun, payların bir kısmının tescilden önce, kalanının ise belirli bir süre içinde ödenmesine izin verir. Ayni sermaye (araç, makine, taşınmaz, fikri hak gibi) konulacaksa değerleme yapılması gerekir. Sermaye ödeme takvimini kuruluştan önce mali müşavirinizle netleştirin.

Anonim şirket nasıl kurulur?

Anonim şirket kuruluşu, limited şirket kurma sürecine benzer adımlarla MERSİS üzerinden yürütülür:

1. Ticaret unvanını, şirket merkezini ve faaliyet konularını belirleyin.
2. Sermaye tutarını, pay dağılımını ve yönetim kurulu üyelerini kararlaştırın.
3. MERSİS üzerinden başvuru yapın ve esas sözleşmeyi sistemde oluşturun.
4. Esas sözleşmeyi ticaret sicili müdürlüğünde yetkili personel huzurunda veya noterde imzalayın; yetkililerin imza beyannamelerini hazırlayın.
5. Sermayenin kanunen tescilden önce ödenmesi gereken kısmını bankaya yatırın, Rekabet Kurumu payı ve sicil harçlarını ödeyin.
6. Şirketi ticaret siciline tescil ettirin; kuruluş Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilir.
7. Vergi dairesi yoklaması, defter işlemleri ve fatura altyapısıyla faaliyete başlayın.

Anonim şirket hisse devri nasıl yapılır?

Anonim şirket hisse devri, payların türüne ve pay senedi basılıp basılmadığına göre farklı yollarla yapılır. Anonim şirket hisse devri nasıl yapılır sorusunun genel cevabı şöyledir:

• Nama yazılı pay senedi basılmışsa: Senet ciro edilerek devralana teslim edilir ve devir, yönetim kurulunca pay defterine işlenir.
• Esas sözleşmede devir sınırlaması (bağlı nama yazılı pay) varsa: Devrin şirkete karşı geçerli olması için yönetim kurulunun onayı gerekir.
• Pay senedi basılmamışsa: Devir, yazılı bir devir sözleşmesiyle yapılır ve pay defterine kaydedilir.
• Hamiline yazılı paylarda: Devir senedin teslimiyle yapılır; hamiline yazılı paylara ilişkin bildirim yükümlülükleri ayrıca yerine getirilir.

Limited şirketin aksine anonim şirkette pay devri için kural olarak noter onaylı sözleşme ve tescil gerekmez. Bu esneklik, yatırım alan ve ortaklık yapısı sık değişen girişimler için anonim şirketi cazip kılar. Yine de devrin vergisel sonuçları olabileceğinden işlemi mali müşavirinizle birlikte planlamanız önerilir.

Anonim şirkette genel kurul nasıl yapılır?

Genel kurul, pay sahiplerinin şirket hakkında karar verdiği organdır. Olağan genel kurul her faaliyet yılı için en az bir kez toplanır; finansal tabloların onaylanması, yönetim kurulunun ibrası, kâr dağıtımı ve yönetim kurulu seçimi gibi konular görüşülür. Esas sözleşme değişikliği, sermaye artırımı ve şirketin sona ermesi gibi önemli kararlar da genel kurula aittir. İhtiyaç olduğunda olağanüstü genel kurul toplanabilir.

Toplantının çağrısı, gündemi, toplantı ve karar nisapları ile hangi durumlarda Bakanlık temsilcisinin bulunması gerektiği, kamuoyunda anonim şirket genel kurul yönetmeliği olarak bilinen düzenlemede ayrıntılı biçimde yer alır. Tek pay sahipli şirketlerde de genel kurul kararlarının yazılı olarak alınması ve deftere işlenmesi gerekir. Cokivo online muhasebe müşterilerinde olağan genel kurul için gereken finansal tablolar ve belgeler yetkili mali müşavirlerimizce hazırlanır.

Anonim şirket sermaye artırımı nasıl yapılır?

Anonim şirket sermaye artırımı, esas sözleşmedeki sermaye maddesinin değişmesi anlamına geldiğinden genel kurul kararıyla yapılır. Kayıtlı sermaye sistemini benimseyen şirketlerde ise yönetim kurulu, esas sözleşmede belirlenen tavan içinde sermayeyi artırabilir. Artırım; yeni nakdi veya ayni sermaye konularak ya da şirketin iç kaynaklarından yapılabilir.

Sermaye artırımı ticaret siciline tescil edilir ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilir. Asgari sermaye şartını karşılamak için yapılan artırımlarda da aynı adımlar izlenir. Ayrıntılar için ticaret sicil gazetesi rehberimize göz atabilirsiniz.

Anonim şirket ile limited şirket farkı nedir?

Çoğu küçük ve orta ölçekli işletme için limited şirket yeterlidir. Anonim şirket; yatırım turları, sık pay devri, çalışanlara pay verme veya ileride halka arz planlayan girişimler için daha uygun bir yapıdır.

Anonim şirket kimler için uygun?

• Melek yatırımcı veya girişim sermayesi fonundan yatırım almayı planlayan girişimler
• Ortak sayısı fazla olan veya 50'yi aşması beklenen yapılar
• Ortaklık yapısının sık değişeceği, pay devrinin hızlı yapılması gereken işler
• Kurumsal müşterilere ve ihalelere güçlü bir yapıyla çıkmak isteyen şirketler
• Uzun vadede halka arzı hedefleyen işletmeler

Tek başınıza ve düşük maliyetle başlamak istiyorsanız şahıs şirketi veya limited şirket çoğu zaman daha pratiktir. Hangi yapının size uygun olduğundan emin değilseniz, Cokivo şirket kuruluşu hizmetinde şirket türü, sermaye ve pay yapısı yetkili mali müşavirlerle birlikte değerlendirilir; kuruluş adımları sizin adınıza yürütülür.