Şirket kapatma: şahıs şirketi ve limited şirket nasıl kapatılır?

Şirket kapatma nasıl olur?

Şirket kapatma nasıl olur sorusunun cevabı, şirketinizin türüne bağlıdır. Şahıs şirketinde işletme ile sahibi aynı kişidir; bu yüzden kapatma, vergi kaydını ve varsa sicil kaydını sonlandırmaktan ibarettir. Limited ve anonim şirket ise ayrı bir tüzel kişidir; tüzel kişilik ancak tasfiye süreci tamamlanıp şirket ticaret sicilinden silindiğinde sona erer.

Her iki durumda da en sık yapılan hata, işi fiilen bırakıp resmî kapanışı yapmamaktır. Kayıtlar açık kaldığı sürece beyanname verme, oda aidatı ödeme ve şahıs şirketinde Bağ-Kur primi gibi yükümlülükler devam edebilir; verilmeyen beyannameler için cezalar birikir. Bu nedenle kapatma kararını verdiğiniz anda süreci planlamak önemlidir.

Şahıs şirketi kapatma nasıl yapılır?

Şahıs şirketi kapatma işlemi, sermaye şirketlerine göre çok daha kısadır. Gelir İdaresi'ne göre işi bırakma, vergiye tabi işlemlerin tamamen durdurulması ve sona ermesidir; işin geçici olarak durdurulması işi bırakma sayılmaz. Süreç genellikle şu adımlardan oluşur:

1. Son işlemleri tamamlayın: Kesilecek son faturaları düzenleyin, alacaklarınızı tahsil edin, tedarikçi ve kira gibi borçlarınızı kapatın.
2. İşi bırakma bildirimini verin: İşi bıraktığınız tarihten itibaren bir ay içinde bağlı olduğunuz vergi dairesine işi bırakma bildiriminde bulunun. Bu bildirim vergi dairesine gitmeden Gelir İdaresi'nin dijital hizmetleri üzerinden de yapılabilir.
3. Son dönem beyannamelerini verin: İşi bıraktığınız döneme kadar olan KDV, varsa muhtasar ve gelir vergisi beyannamelerini verin; defterlerinizi kapatın.
4. Sicil ve oda kaydını sildirin: Ticaret siciline kayıtlıysanız sicil müdürlüğünden terkin, esnaf ve sanatkârsanız esnaf sicilinden kayıt silme işlemi yapılır; ilgili oda kaydı da kapatılır.
5. Sigorta ve çalışan işlemlerini kontrol edin: Çalışanınız varsa SGK işyeri kaydını kapatın; vergi kaydınız kapandıktan sonra Bağ-Kur sigortalılığınızın sona erdiğini kontrol edin.
6. Elektronik sistemlerden çıkın: e-Fatura, e-Arşiv, ödeme kaydedici cihaz gibi altyapıların kapanış işlemlerini mali müşavirinizle tamamlayın.

e-Devlet şirket kapatma mümkün mü?

e-Devlet şirket kapatma ve e-devletten şirket kapatma, en çok aranan konulardan biri. Şahıs şirketinde işi bırakma bildirimi, Gelir İdaresi'nin dijital vergi dairesi hizmetleri üzerinden online olarak verilebilir; bu hizmetlere e-Devlet bilgilerinizle de giriş yapabilirsiniz. Ancak sicil ve oda kaydının silinmesi, son beyannameler ve kapanış kayıtları ayrıca tamamlanır.

Limited şirketlerde ise e-Devlet şirket kurma kapatma işlemlerini tek ekranda bitirmez. Tasfiye ve terkin başvuruları ticaret sicili sistemleri üzerinden hazırlanabilir, fakat ortaklar kararı, tasfiye memuru imzaları, ilanlar ve yasal bekleme süresi gerekir. Yani online araçlar süreci hızlandırır, ama bir limited şirketi tek tıkla kapatmak mümkün değildir.

Limited şirket kapatma işlemleri adım adım

Limited şirket kapatma, Türk Ticaret Kanunu'ndaki tasfiye hükümlerine göre yürütülür. Limited şirket kapatma işlemleri genellikle şu sırayı izler:

1. Fesih ve tasfiye kararı alın: Ortaklar genel kurulu şirketin sona ermesine ve tasfiyeye girmesine karar verir, tasfiye memurunu atar. Temsile yetkili tasfiye memurlarından en az birinin Türk vatandaşı olması ve Türkiye'de yerleşik bulunması gerekir.
2. Kararı tescil ve ilan ettirin: Karar ticaret siciline tescil edilir ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilir. Bu andan itibaren şirket, unvanına "tasfiye hâlinde" ibaresi eklenerek faaliyetini tasfiye amacıyla sürdürür.
3. Vergi dairesine bildirin ve tasfiye bilançosu çıkarın: Tasfiye memuru, tasfiye kararını vergi dairesine bildirir; şirketin tasfiye başlangıcındaki varlık ve borçlarını gösteren envanter ve bilanço hazırlanıp ortakların onayına sunulur.
4. Alacaklılara çağrı yapın: Bilinen alacaklılara taahhütlü mektupla, diğer alacaklılara Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ve varsa şirketin internet sitesinde birer hafta arayla üç kez ilan verilerek alacaklarını bildirmeleri istenir.
5. Varlıkları paraya çevirin ve borçları ödeyin: Tasfiye memuru alacakları tahsil eder, varlıkları satar ve borçları öder. Borçlar şirket varlığını aşıyorsa durum mahkemeye bildirilir ve iflas süreci gündeme gelir.
6. Yasal bekleme süresini tamamlayın: Alacaklılara yapılan üçüncü çağrıdan itibaren üç ay geçmeden kalan varlık ortaklara dağıtılamaz.
7. Tasfiyeyi kapatın ve terkin ettirin: Kesin tasfiye bilançosu ortakların onayına sunulur, kalan varlık dağıtılır ve tasfiye memuru şirketin ticaret sicilinden silinmesini ister. Silinme tescil ve ilan edilir.
8. Tasfiye sonu beyannamesini verin: Tasfiyenin sona erdiği döneme ait beyanname, tasfiyenin sonuçlandığı tarihten itibaren otuz gün içinde vergi dairesine verilir ve vergi kaydı kapatılır.

Tasfiye süresince şirket tüzel kişiliğini korur: beyannameler verilmeye, defterler tutulmaya ve şirket adresi geçerli olmaya devam eder. Tasfiye bir yılı aşarsa her yıl sonu için tasfiye finansal tabloları hazırlanır. Tasfiye sonunda defter ve belgeler kanuni süre boyunca saklanmalıdır.

Tek kişilik limited şirket kapatma nasıl olur?

Tek kişilik limited şirket kapatma, çok ortaklı şirketle aynı tasfiye adımlarını izler; yalnızca karar alma kolaydır. Tek ortak, genel kurul yetkisini tek başına kullanarak fesih ve tasfiye kararını alır ve çoğu zaman kendisini tasfiye memuru olarak atar. Alacaklılara üç ilanla çağrı, üç aylık bekleme, tasfiye sonu bilançosu ve terkin aşamaları ise aynen uygulanır.

Tek kişilik şirketlerde dikkat edilmesi gereken nokta, şirket ile ortak arasındaki hesaplardır. Ortağın şirkete borcu veya şirketin ortağa borcu tasfiye bilançosunda netleştirilmeli; şirket kasası ya da araç gibi varlıkların ortağa devri belgeye bağlanmalıdır. Aksi hâlde tasfiye sonunda vergi incelemesinde sorun çıkabilir.

Limited şirket kapatma süresi ne kadar?

Limited şirket kapatma süresi, yasal bekleme süresi nedeniyle birkaç haftaya inemez. Alacaklılara çağrı ilanları birer hafta arayla üç kez verilir ve üçüncü ilandan itibaren en az üç ay beklenir. Kararın tescili, ilanların yayımlanması ve terkin başvurusunun sonuçlanması da eklendiğinde süreç uygulamada çoğunlukla birkaç ay sürer.

Süreyi uzatan başlıca etkenler; tahsil edilemeyen alacaklar, satılması zaman alan varlıklar, ödenmemiş vergi ve SGK borçları, devam eden davalar ve ortaklar arasındaki anlaşmazlıklardır. Bekleme süresi, alacaklılar için tehlike yoksa mahkeme izniyle kısaltılabilir; ancak bu ayrı bir yargı süreci gerektirir.

Şirket kapatma masrafları nelerdir?

Şirket kapatma masrafları, şirket türüne, tasfiyenin ne kadar sürdüğüne ve şirketin borç durumuna göre değişir. Limited şirket kapatma masrafları genellikle şu kalemlerden oluşur:

• Ortaklar kararı ve imzalar için gerekebilecek noter işlemleri
• Tasfiye kararı ve sicilden silinme için ticaret sicil tescil harçları
• Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilan ücretleri (tasfiye kararı, üç alacaklı çağrısı ve terkin ilanı)
• Tasfiye süresince mali müşavir ücreti ve tasfiye beyannamelerinin hazırlanması
• Tasfiye süresince devam eden adres, kira ve oda aidatı giderleri
• Varsa ödenmemiş vergi, SGK primi ve bunlara bağlı gecikme zammı ve cezalar

Şirket kapatma ücreti ya da limited şirket kapatma maliyeti için tek bir rakam vermek doğru olmaz; harç ve ilan ücretleri her yıl güncellenir. Şahıs şirketi kapatma maliyeti ise genellikle daha düşüktür, çünkü tasfiye ve ilan süreci yoktur. Masrafsız şirket kapatma diye bir yol bulunmaz; ancak işi fiilen bırakıp kayıtları açık bırakmak, biriken ceza ve aidatlar nedeniyle çoğu zaman resmî kapanıştan daha pahalıya gelir.

Şirketinizi kapatmadan önce hangi seçenekleri değerlendirmelisiniz?

Şirket kapatma kararının arkasında çoğu zaman yüksek sabit giderler vardır: ofis kirası, muhasebe ücreti, aidatlar. İşiniz yavaşladıysa ama tamamen bitmediyse kapatmadan önce şu seçenekleri değerlendirin:

• Ofis kirasını sanal ofis adresiyle değiştirerek en büyük sabit gideri azaltmak
• Muhasebeyi online muhasebe hizmetine taşıyarak aylık giderleri düşürmek
• Limited şirkette hisse devriyle şirketi başka birine devretmek
• Şahıs şirketinde ileride yeniden başlamanın kolaylığını göz önünde bulundurarak gereksiz kayıtları sadeleştirmek

Cokivo, sanal ofis ve online muhasebe hizmetlerini tek hesapta sunar; muhasebe işlemleri yetkili mali müşavirlerle yürütülür. Kapatmaya karar verdiyseniz de tasfiye beyannameleri ve kapanış kayıtları için mali müşavir desteği almanız, sürecin eksiksiz ve zamanında tamamlanmasını sağlar.